Deze truc helpt doemdenken (over jezelf) te verminderen

‘Ik ben niet goed genoeg’, ‘Dit gaat me nooit lukken’ of ‘Ik voel me een mislukkeling’. Voor perfectionisten, prestatiegerichte mensen en doemdenkers vast geen onbekende gedachten. Je kunt er iets aan doen, volgens psycholoog Marjolein Assendelft.

“Als we onzeker zijn, focussen we vaak op de aanwijzingen die ons vertellen dat we iets niet kunnen,” vertelt psycholoog Marjolein Assendelft. En op zo’n moment is het lastig dit soort overtuigingen te relativeren. Het is dan ook niet vreemd dat gewoon maar tegen jezelf zeggen dat je een topper bent of iets zeker wél kunt, het probleem niet direct oplost.

Assendelft is gespecialiseerd in onder meer cognitieve gedragstherapie, een veelgebruikte therapie die mensen leert om te gaan met (automatisch) negatieve gedachten en de invloed ervan op je stemming en gedrag. Het is dan ook een effectieve manier om ‘Ik ben een sukkel’- en andere doemgedachten te verminderen.

Stap voor stap de doemgedachte doorbreken

“Wat kan helpen is: evalueren wat iemand volgens jou een waardevol, slim of geslaagd persoon maakt. Welke eigenschappen heeft zo iemand, hoe gedraagt diegene zich? Daarna kun je nagaan hoe jijzelf op dit soort vlakken ‘scoort’,” aldus de psycholoog. Je kunt je realiseren dat je leuker, beter of slimmer bent dan je dacht. En in het ‘ergste’ geval haal je er een ontwikkelpunt uit. Na enige oefening kun je negatieve opvattingen makkelijker naast je neerleggen.

Om deze truc concreter te maken, tipt Assendelft onderstaande video van de Vereniging voor Gedrags- en Cognitieve therapieën. Hij is echt het kijken en het meedoen waard, vind ik, online editor Ruby – professioneel perfectionist, zelfcriticus en doemdenker (en inmiddels geen mislukkeling/sukkel/onzeker wrak meer door deze oefening).

Tekst gaat verder onder de video.

De inhoud op deze pagina wordt momenteel geblokkeerd om jouw cookie-keuzes te respecteren. Klik hier om jouw cookie-voorkeuren aan te passen en de inhoud te bekijken.
Je kan jouw keuzes op elk moment wijzigen door onderaan de site op “Cookie-instellingen” te klikken.”

En wat nou in the heat of the moment?

Heb je even geen tijd voor ‘meerdimensionaal evalueren’, zoals in de video? “Je moet jezelf dan echt een beetje forceren om de positieve kant te belichten,” vertelt Marjolein Assendelft. En dan bij voorkeur heel specifiek. Want als de doemgedachten opkomen wanneer je bijvoorbeeld een spannend gesprek moet voeren, is ‘Komt goed, ik kan het’ niet altijd genoeg.

Specificeren maakt het geloofwaardiger: ‘Ik heb me goed voorbereid door mijn argumenten op te schrijven’, ‘Mensen moeten weleens om me lachen dus ik ben best likeable’ of ‘Als ik even niet weet hoe ik moet reageren, kan ik altijd mijn gezonde verstand gebruiken’.

En mocht dan onverhoopt de gedachte opkomen dat je geen gezond verstand hebt, dan raden we je aan om toch maar even meerdimensionaal te gaan evalueren.

Meer lezen

Marjolein Assendelft is psycholoog en gespecialiseerd in cognitieve gedragstherapie en ACT.
Meer lezen over psychische struggles en tips van de psych? Lees Ruby’s columnserie.
Deze denkpatronen voeden je angst en stress (en zo ga je daarmee om).
Zelfcompassie: zo sta je jezelf toe om niet perfect te zijn.

Tekst Ruby Wijdenbosch  Fotografie Getty Images
Gepubliceerd op 16 februari 2024

Scroll naar boven